Umre Nedir? Nasıl Yapılır?

Umre ve hac aynı mekânlarda, benzer menasikle yapıldığı için çoğu zaman birbirine karıştırılır. Oysa iki ibadet arasında hüküm, zaman ve yapılış bakımından önemli farklar vardır:

• Hüküm: Hac, şartlarını taşıyan her Müslümana ömründe bir defa farzdır. Umre ise Hanefî ve Mâlikî mezheplerine göre ömürde bir defa sünnet-i müekkede, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre farzdır.
• Zaman: Hac yalnızca hac aylarında, Zilhicce ayının belirli günlerinde yapılır. Umre ise birkaç gün dışında yılın her zamanında yapılabilir.
• Menasik: Haccın en önemli rüknü Arafat vakfesidir; Müzdelife, Mina, şeytan taşlama ve kurban da hac menasikine aittir. Umrede vakfe, taşlama ve kurban yoktur; ihram, tavaf, sa’y ve tıraştan ibarettir.
• Süre: Hac menasiki günlere yayılırken umre menasiki, kalabalığa göre birkaç saat içinde tamamlanabilir. Umre programlarının bir hafta ile iki hafta arasında sürmesi, Mekke ve Medine’de ibadet ve ziyaret için zaman ayrılmasındandır.

Haccın menasiki ve hazırlığı hakkında ayrıntılı bilgi için Hac Nedir? sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Umrenin hükmü konusunda mezhepler farklı görüştedir. Türkiye’de yaygın olan Hanefî mezhebine göre umre, gücü yetenler için ömürde bir defa yapılması sünnet-i müekkede olan bir ibadettir. Mâlikî mezhebi de aynı görüştedir.

Şâfiîlerde umre farz mı? Evet. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre umre, hac gibi, gücü yeten her Müslümana ömründe bir defa farzdır. Bu mezheplere göre farz umre, hacla birlikte (temettu veya kıran şeklinde) ya da ayrıca yapılarak eda edilebilir. Bu görüş, “Haccı ve umreyi Allah için tamamlayın” (Bakara 2/196) ayetine dayanır.

Hangi mezhepten olursa olsun, umre Allah’a yakınlaşmanın, günahlardan arınmanın ve kulluk bilincini tazelemenin en güzel yollarından biridir. Hz. Peygamber (s.a.v.), “Bir umre, diğer umreye kadar olan günahlara kefarettir; makbul haccın karşılığı ise ancak cennettir” buyurmuştur (Buhârî, Umre 1; Müslim, Hac 437).

Hanefî mezhebine göre umrenin iki farzı vardır:

1. İhram: Umreye niyet edip telbiye getirerek ihrama girmek. İhram, umrenin şartıdır.
2. Tavaf: Kâbe’nin etrafında yedi şavt dönmek. Tavafın ilk dört şavtı rükün (farz), kalan üç şavtı vaciptir.

Umrenin vacipleri ise şunlardır:

• Safa ile Merve arasında yedi şavt sa’y yapmak,
• Sa’yden sonra saçları tıraş etmek (halk) veya kısaltmak (taksir).

Vaciplerden biri özürsüz terk edilirse ceza olarak dem (Harem bölgesinde bir küçükbaş hayvan kurban etmek) gerekir. Şâfiî mezhebinde ise ihram, tavaf, sa’y ve tıraş umrenin rükünleridir; ayrıca bu menasikin sırasıyla yapılması gerekir. Mezhebinize göre bir eksiklik yaşarsanız grubunuzdaki rehber hocaya danışmanız en doğrusudur.

Umre beş temel adımda tamamlanır. Kafile Turizm programlarında bu adımların tamamı rehber hocalarımız eşliğinde, grup hâlinde yapılır.

1. Mikatta Niyet ve İhrama Girmek

Mekke’ye umre için gelenlerin ihrama girmeden geçmemesi gereken sınırlara mikat denir. İhrama girmeden önce tırnaklar kesilir, gerekli temizlik yapılır ve mümkünse gusledilir; gusül mümkün değilse abdest alınır. Erkekler dikişsiz iki parça ihram örtüsüne bürünür, kadınlar ise tesettüre uygun normal kıyafetleriyle ihrama girer. Kerahat vakti değilse iki rekât ihram namazı kılınır ve “Allah’ım, senin rızan için umre yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve kabul eyle” anlamında niyet edilir. Medine’den Mekke’ye gidenler Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali) mikatında, Türkiye’den doğrudan Cidde’ye uçanlar ise uçak mikat hizasından geçmeden önce ihrama girer.

2. Telbiye Getirmek

Niyetin ardından telbiye getirilir: “Lebbeyk, Allâhümme lebbeyk. Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk. İnne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.” Hanefîlere göre niyetle birlikte telbiyeyi en az bir defa söylemek ihramın şartıdır. Bu andan itibaren ihram yasakları başlar. Telbiye, Mekke’ye varıp tavafa başlayıncaya kadar sık sık tekrarlanır.

3. Kâbe’yi Tavaf Etmek

Mescid-i Haram’a varıldığında abdestli olarak tavafa başlanır. Tavaf, Hacerülesved’in hizasından başlar; Kâbe sol tarafta kalacak şekilde yedi şavt dönülür. Her şavtın başında Hacerülesved’e el ile işaret edilerek selamlanır (istilam). Erkekler umre tavafı boyunca ihramın sağ omzunu açıkta bırakır (ıztıba) ve ilk üç şavtta çalımlı, kısa adımlarla yürür (remel). Tavaf bitince mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında, kalabalıksa Mescid-i Haram’ın uygun bir yerinde iki rekât tavaf namazı kılınır ve zemzem içilir.

4. Safa ile Merve Arasında Sa’y

Tavaftan sonra Safa tepesine gidilir, Kâbe’ye yönelerek tekbir, tehlil ve dua ile sa’ye başlanır. Safa’dan Merve’ye gidiş bir, Merve’den Safa’ya dönüş bir şavt sayılır; böylece yedinci şavt Merve’de tamamlanır. Erkekler yeşil ışıklarla işaretli bölümde hızlı yürür (hervele). Sa’y için abdest şart değildir, ancak abdestli olmak daha faziletlidir. Sa’y, Hz. Hacer’in oğlu İsmail için su ararken bu iki tepe arasında koşturmasının hatırasıdır.

5. Tıraş Olmak ve İhramdan Çıkmak

Sa’y tamamlanınca erkekler saçlarını tamamen kazıtır (halk) veya kısaltır (taksir); Hanefîlere göre başın en az dörtte birindeki saçın kısaltılması gerekir, tamamını tıraş etmek ise daha faziletlidir. Kadınlar saçlarının uçlarından parmak ucu kadar keser. Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanmış olur.

Umre öncesi yapılacaklar için Umre Hazırlıkları, gün gün program için Umre Program Akışı sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

İhrama giren kişi, tıraş olup ihramdan çıkıncaya kadar bazı davranışlardan kaçınır. Başlıca ihram yasakları şunlardır:

• Erkeklerin dikişli elbise giymesi ve başını örtmesi, kadınların yüzünü örtmesi,
• Saç, sakal ve vücut kıllarını kesmek veya koparmak, tırnak kesmek,
• Vücuda, ihram örtüsüne veya eşyaya koku sürmek, kokulu sabun ve krem kullanmak,
• Eşler arasındaki cinsel ilişki ve buna yol açan davranışlar,
• Kara hayvanlarını avlamak, Harem bölgesindeki ağaç ve bitkileri koparmak,
• Kavga, tartışma, kötü söz ve kul hakkına girecek her türlü davranış.

Bu yasaklardan birinin unutularak veya bilmeden çiğnenmesi durumunda, türüne göre sadaka veya dem gibi cezalar gerekir. Böyle bir durumda grubunuzdaki rehber hocaya danışarak ne yapılması gerektiğini öğrenebilirsiniz.

Fıkhi açıdan umre tektir; ancak yapıldığı döneme ve programın içeriğine göre farklı adlarla anılır:

• Ramazan umresi: Ramazan ayında yapılan umredir. Hz. Peygamber’in “Ramazan’da yapılan umre bir hacca denktir” (Buhârî, Umre 4; Müslim, Hac 221) hadisi nedeniyle yılın en çok rağbet gören umre dönemidir. Ayrıntılar için Ramazan Umresi sayfamıza bakabilirsiniz.
• Şevval umresi: Ramazan Bayramı’nın ardından, Şevval ayında yapılan umrelere verilen addır. Ramazan’a göre daha sakin bir dönemde ibadet etme imkânı sunar.
• Siyer umresi: Umre ibadetinin yanında Mekke ve Medine’deki siyer mekânlarının daha geniş bir programla ziyaret edildiği umre programlarıdır.
• Kısa ve uzun programlar: Umre turları genellikle 11 ile 15 gün sürer; süre uzadıkça Harem’de ibadete ve ziyaretlere ayrılan zaman artar.

Bunların dışında hac mevsiminde, aynı yolculukta umre ve haccı birlikte yapmak da mümkündür. Hac ve umrenin ayrı ihramlarla, önce umre sonra hac şeklinde yapılmasına temettu, tek ihramla birlikte yapılmasına kıran denir.

Güncel dönem ve süre seçenekleri için umre paketlerimizi inceleyebilirsiniz.

Umre yılın her döneminde yapılabilir. Hanefî mezhebine göre yalnızca arefe günü (öğleden sonra) ile Kurban Bayramı’nın dört gününde umre için ihrama girmek tahrimen mekruhtur. Ayrıca Suudi Arabistan, hac hazırlıkları nedeniyle her yıl hac öncesi ve hac döneminde umre vizesi vermez; bu tarihler her yıl ayrıca açıklanır.

Umre zamanını seçerken şu noktaları göz önünde bulundurabilirsiniz:

• Ramazan: Manevi atmosferi en yoğun dönemdir. Harem’de iftar, teravih ve Kadir Gecesi imkânı sunar; buna karşılık kalabalık ve fiyatlar yılın en yüksek seviyesindedir.
• Sonbahar ve kış (Ekim – Şubat): Hava ılıman olduğu için tavaf ve sa’y daha rahat yapılır. Yaşlı misafirler ve ilk kez gidecekler için en uygun dönem genellikle budur. Sömestr tatilinde talep artar.
• İlkbahar (Mart – Nisan): Ramazan’a denk gelmeyen haftalarda hem hava hem kalabalık açısından dengeli bir dönemdir.
• Yaz: Mekke’de sıcaklık 45 °C’yi aşabilir. Bu dönemde gidecek misafirlerimize ibadetleri serin saatlere planlamalarını öneririz.

Kadınlar umreyi erkeklerle aynı menasikle yapar; bazı konularda ise farklı hükümler vardır:

• İhram kıyafeti: Kadınlar için özel bir ihram kıyafeti yoktur. Tesettüre uygun, sade kıyafetlerle ihrama girilir; yüz ve eller açık kalır.
• Remel, ıztıba ve hervele: Tavafta omuz açma ve çalımlı yürüyüş ile sa’yde yeşil ışıklar arasında hızlı yürüyüş kadınlar için söz konusu değildir.
• Telbiye: Kadınlar telbiyeyi yüksek sesle değil, kendilerinin duyacağı kadar bir sesle söyler.
• Özel hâller: Hayız veya nifas hâlindeki kadınlar ihrama girebilir ve tavaf dışındaki bütün menasiki yapabilir; tavafı temizlendikten sonra yapar. Sa’y için abdest şart olmadığından tavaftan sonra hayız başlarsa sa’y yapılabilir. Program süresi planlanırken bu durumun göz önünde bulundurulması önerilir.
• Tıraş: Kadınlar saçlarını kazıtmaz; saç uçlarından parmak ucu kadar keserek ihramdan çıkar.

Diyanet İşleri Başkanlığı, yolculuğun güvenli olduğu durumlarda kadınların güvenilir bir kafileyle mahremsiz olarak hac ve umreye gidebileceğini belirtmektedir; Suudi Arabistan da belirli yaşın üzerindeki kadınların organize gruplarla mahremsiz umre yapmasına izin vermektedir. Kafile Turizm gruplarında hanım misafirlerimize oda ve rehberlik düzenlemelerinde ayrıca destek olunur.

Hanımlara özel fıkhi bilgiler ve hazırlık listesi için Umre Alınacaklar Listesi sayfamıza göz atabilirsiniz.

Umrenin hiçbir aşamasında belirli bir duayı okumak şart değildir; dua, kişinin kendi dilinde ve kalbinden geldiği gibi de yapılabilir. Bununla birlikte bazı dualar sünnette yer aldığı için tercih edilir:

• Telbiye: İhrama girdikten sonra tavafa başlayıncaya kadar sık sık okunur.
• Tavafta: Rükn-i Yemânî ile Hacerülesved arasında “Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhireti haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr” (Bakara 2/201) duası okunur. Tavafın diğer bölümlerinde zikir, salavat ve kişisel dualar yapılabilir.
• Sa’ye başlarken: Safa tepesinde Kâbe’ye dönülerek “İnne’s-safâ ve’l-mervete min şeâirillâh” (Bakara 2/158) ayeti okunur, ardından tekbir, tehlil ve dua edilir.
• Zemzem içerken: Faydalı ilim, bol rızık ve şifa için dua etmek tavsiye edilir.

Umrenin manevi boyutu ve dualar hakkında daha fazlası için Umre Manevi Rehberi sayfamızı okuyabilirsiniz.

Suudi Arabistan’ın turist vizesi uygulamasıyla umreye bireysel olarak gitmek de mümkün hâle geldi. Ancak özellikle ilk kez gidecekler için grupla umre birçok avantaj sağlar:

• Rehberlik: İhram, tavaf ve sa’y gibi menasik rehber hoca eşliğinde, doğru ve eksiksiz yapılır; akla takılan fıkhi sorular yerinde cevaplanır.
• Organizasyon: Uçuş, otel, transfer ve sigorta tek elden planlanır; Mekke ve Medine’de ziyaret yerlerine toplu gidilir.
• Güven: Sağlık sorunları, kayıplar veya kalabalıkta yaşanabilecek aksaklıklarda yanınızda bir ekip bulunur.
• Maliyet: Toplu uçak ve otel anlaşmaları sayesinde paket fiyatları çoğu zaman bireysel planlamaya göre daha avantajlıdır.

Bireysel umre ise tarih ve otel seçiminde esneklik sunar; menasiki iyi bilen ve daha önce umre yapmış kişiler için tercih edilebilir.

Aile, cami veya dernek gruplarına özel programlar için Grup Umre, paket fiyatları için Umre Fiyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.